Polifazowy sen

Sen polifazowy  

Prawie 30% społeczności na świecie sypia za mało. Mimo to, pojawiła się niewielka grupa, która szuka sposobu jak spędzać jeszcze mniej czasu na śnie, a nie więcej. Podczas poszukiwań takich rozwiązań można trafić na pojęcie snu polifazowego, czy inaczej wielofazowego. Według różnych źródeł taki harmonogram snu pozwala na zwiększenie produktywności w ciągu dnia. Według źródeł historycznych sam Leonardo da Vinci czy też Nikola Tesla praktykowali sen polifazowy. 

Większość ludzi ma jednofazowy wzorzec snu, co oznacza, że przesypiają raz dziennie. Alternatywnie, wiele osób śpi dwa razy dziennie w układzie dwufazowym. Osoby, które śpią dwufazowo, zwykle mają jeden długi okres snu w nocy i drzemkę po południu.

Czym jest sen polifazowy? 

Zdecydowanie bardziej popularnym systemem jest sen jednofazowy. Oznacza to, że chętniej wysypiamy się raz dziennie w jednym długim bloku – najczęściej w nocy. Z kolei każdy, kto eksperymentuje ze snem polifazowym decyduje się na zrezygnowanie z jednego, ciągłego snu na rzecz krótkich serii snu przez cały dzień. Sen polifazowy oznacza spanie w więcej niż dwóch segmentach dziennie. Przestrzeganie wielofazowego wzorca snu niekoniecznie redukuje całkowitą liczbę godzin snu, ale wiele osób przyjmuje sen wielofazowy jako sposób na skrócenie ogólnego czasu snu i maksymalizację czasu czuwania.

Spotkać się można z różnorodnymi harmonogramami polifazowego snu. Najbardziej popularny harmonogram stawia na jeden dłuższy sen od 90 minut do 4 godzin, który następnie dopełniany jest kilkoma 20 minutowymi drzemkami przez cały dzień. Sumarycznie długość snu podstawowego i tych kilku drzemek jest różna. Jednak ogólnie w tym harmonogramie stawia się na łączny sen na poziomie od 4 do 7 godzin. 

Inna koncepcja obejmuje wyłącznie drzemki 20 minutowe, które są rozłożone w ciągu dnia. W takim systemie spędza się dziennie od 3 do 7 godzin z zamkniętymi oczami. 

Zwolennicy tej metody, uważają, że przerywany sen znacznie optymalizuje ilość czasu fazy REM oraz snu wolnofalowego. Dzieje się tak, gdyż organizm po pewnym czasie już domyślnie przechodzi tylko do tych faz w momencie zmęczenia. Śnienie, przechowywanie pamięci, a również regulacja naszego nastroju odbywa się w trakcie fazy REM. Z kolei wolnofalowy etap snu jest najbardziej regenerujący dla ludzkiego organizmu. Według zwolenników polifazowego snu, wszystkie pozostałe fazy cyklu są zbędne, a ich wyeliminowanie pozwoli na bardziej produktywne wykorzystanie czasu na jawie. 

Warto wypróbować sen polifazowy? 

Zdecydowana większość badaczy uważa, że jest zbyt mało badań klinicznych i bardzo niewiele danych, by móc zalecać praktykowanie sny polifazowego. Ciągle brakuje badań klinicznych, które zdecydowanie wskażą na to, że sen wielofazowy ma jakąkolwiek przewagę na tradycyjnym snem. Niestety, jedno jest wiadome, najczęściej osoby praktykujące sen polifazowy śpią sumarycznie mniej. To z kolei ma negatywny wpływ na zdrowy i niesie ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne. 

Zdrowa ilość snu w ciągu dnia, uzależniona jest indywidualnie. Zazwyczaj jest to ok 6 do 8 godzin każdego dnia. Osoby, które śpią mniej niż wymagany czas snu, mogą być narażeni na upośledzenie funkcji poznawczych, ciężkie problemy z pamięcią, a także częściej chorują na choroby przewlekłe. 

Osoby praktykujące sen polifazowy najczęściej przechodzą bezpośrednio do fazy REM. Nie jest to jednak naturalnym procesem, a wszystkie pozostałe cyklu snu, z punktu widzenia medycznego, mają duże znaczenie. Nieumiejętne i błędne regulowanie długości faz cyklu sny, powoduje często nieodwracalne zmiany w niektórych funkcjach fizjologicznych. W efekcie ma to poważne konsekwencje dla układu hormonalnego i funkcji metabolicznych. 

Jakie jest pochodzenie snu polifazowego? 

Część literatury i badań wskazuje, że ludzie z natury wykorzystują sen polifazowy – najczęściej dwufazowy. Jest to harmonogram gdy praktykowane jest wczesne wstawanie, a następnie krótka drzemka w ciągu dnia. Możliwe, że taki harmonogram związany jest z potrzebami środowiskowymi np. funkcjonowanie w środowisku rolniczym czy łowieckim, gdy konieczne jest bardzo wczesne wstawanie.