Przekazy podprogowe

Czy jesteśmy manipulowani przez przekazy podprogowe? 

Jako społeczeństwo konsumenckie, prawdopodobnie wszyscy byliśmy przedmiotem podprogowych komunikatów. Przekazy podprogowe, od dawna uważane za mroczną sztukę perswazji, są często powiązane z teoriami spiskowymi polityków i reklamodawców, którzy używają ich do manipulowania naszymi umysłami i modyfikowania naszych zachowań. Ale czy wiadomości podprogowe naprawdę działają? A jeśli tak to w jaki sposób? 

Naukowe badania tego co podprogowe, cały czas dojrzewają, odkąd po raz pierwszy pojawiły się w świadomości publicznej w latach pięćdziesiątych. 

Czym jest przekaz podprogowy? 

Wiadomości podprogowe definiuje się jako sygnały poniżej bezwzględnego poziomu progowego naszej świadomości. Słowo „podprogowe” dosłownie oznacza „poniżej progu”. Pierwszą rzeczą, którą należy zrozumieć, jest to, że nie można świadomie stać się świadomi bodźców podprogowych, nawet jeśli ich szukamy. Bezwzględny prób definiuje się jako najniższy poziom bodźca, jaki można wykryć, czy to wizualnego, słuchowego, czuciowego itp. Kiedy bodziec zewnętrzny spada poniżej tego progu, nie można go wykryć świadomie. 

Drugą rzeczą jest to, że uważa się iż percepcja podprogowa jest wynikiem celowo zaprojektowanej techniki komunikacji mającej na celu wywołanie odpowiedzi, tak aby ludzie robili rzeczy, których normalnie by nie zrobili. Krótko mówiąc, zarówno percepcja, jak i reakcja na przekazy podprogowe zachodzą na poziomie podświadomości. Dlaczego ważne jest jasne zdefiniowanie tych dwóch atrybutów? Ponieważ wiele dominujących teorii nie znajduje nawet właściwych przypadków do ataku, zamiast tego wielu myli przekazy podprogowe z ponadprogowymi. 

Przekaz ponadprogowy jest przeciwieństwem podprogowego. Podczas gdy oba wywołują reakcje neuronalne i w konsekwencji wpływają na ludzkie zachowanie, bodźce ponadprogowe mogą być postrzegane przez świadomy umysł. 

Jak działa przekaz podprogowy? 

Ludzki umysł składa się z dwóch oddziałujących ze sobą części: świadomości i podświadomości. Nasz świadomy umysł daje wykonawczą kontrolę nad umysłem. Ze świadomością można myśleć, osądzać, czuć i świadomie doświadczać. Z kolei podświadomość odnosi się do tej części umysłu, która działa poniżej poziomu świadomości. Jest to w pewnym sensie sekretna kryjówka dla pragnień, motywów i przeszłych doświadczeń, które istnieją poza rzeczywistą świadomością. 

Często dzieje się tak, że podświadome zachowanie działa na autopilocie. Podświadomość ludzka jest potężniejsza niż świadomość, jeśli chodzi o przetwarzanie informacji. Każdego dnia stykamy się z podświadomością. Należy do tej sfery zdecydowana większość wykonanych oddechów, przecież na co dzień o nich nie myślimy. Albo zdecydowana większość kroków, które wykonujemy podświadomie nie skupiając na nich uwagi. Przekazy podprogowe przemawiają do tej właśnie podświadomości. Działają w procesie, w którym zewnętrzne bodźce sensoryczne wyzwalają reakcje, a my nie zauważamy sygnałów. 

Nauka wskazuje aż 37 bodźców zmysłowych w siedmiu szerokich kategoriach: wzrok, słych, dotyk, smak, zapach, równowaga i ruch oraz świadomość ciała. Wśród nich kategoria wizualna (wzrok) dominuje w percepcji. O ile wiadomo, komunikaty podprogowe działają na dwa zmysły: wzrokowy i słuchowy. 

Wizualne i słuchowe przekazy podprogowe

Wizualne przekazy podprogowe mogą być przekazywane na dwa sposoby. Pierwszy z nich, to gdy obrazy wyświetlane są bardzo szybko – zwykle kilka milisekund – że widzowie ich nie dostrzegają. Drugi to osadzenie elementów w statystycznych obrazach. Ukryte są w zasięgu wzroku, często można zobaczyć je na reklamach drukowanych. 

Podprogowe wiadomości dzikowe też można przedstawić w dwojaki sposób. Pierwszy to taki gdzie komunikaty są niesłyszalne o bardzo niskim poziomie głośności. Takie komunikaty wstawiane są do głośniejszych plików audio, tak aby w rzeczywistości były niesłyszalne. Drugim sposobem są wiadomości wideo nagrane wstecz. Dzięki temu oryginalna wiadomość jest ukryta podczas odtwarzania jej od przodu. Ten sposób często wykorzystywany jest np. w muzyce. 

Jak przekazy podprogowe wypływają na zachowanie ludzi? Według jednej z teorii, podprogowe przekazy wizualne i słuchowe mają wpłynąć na aktywację sieci semantycznej. Każda osoba ma semantycznie powiązanie sieci pojęć w mózgu. Każda koncepcja istnieje w sieci połączonych ze sobą węzłów pojęć. 

Przekazy podprogowe to nie tylko czarna magia – w tym jest też nauka. I to bez względu na to, jak bardzo pragniemy kontrolować nasze reakcje, podlegamy wpływom zewnętrznym i nie jesteśmy tego świadomi.