Helioterapia

Helioterapia

Helioterapia polega na wykorzystaniu naturalnego światła słonecznego w leczeniu niektórych chorób skóry. Jest to forma fototerapii. Nazywa się to również terapią klimatyczną. Helioterapia skupia się na świetle z części ultrafioletowej widma. Promienie UV mają niezwykle korzystny wpływ w małych dawkach. 

Krótkie fale UVB i dłuższe UVA wzbudzają produkcję witaminy D i innych substancji chemicznych, które chronią komórki skóry. Produkowana witamina D ma wiele pozytywnych korzyści dla ludzkiego organizmu. Ponadto promieniowanie UV ma działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i antyproliferacyjne. 

Część widma światła dziennego może być również użyteczna w leczeniu chorób skóry, na przykład w połączeniu ze środkiem fotouczulającym, kwasem metyloaminolewulinowym, w terapii fotodynamicznej „światłem dziennym” w leczeniu rogowacenia słonecznego.

Terapia słońcem 

W trakcie helioterapii należy bezwzględnie unikać nadmiernej ekspozycji na słońce. Nie jest to terapia odpowiednia dla osób o bardzo jasnej karnacji lub wrażliwych na światło. Należy pamiętać, że słońce jest czynnikiem rakotwórczym klasy 1. 

W trakcie terapii należy podejmować ekspozycję na słońce o tej samej porze dnia każdego dnia. W zależności od różnych indywidualnych czynników pojawiają się różne metody terapii. Najbardziej znana jest Metoda basenu Morza Martwego oraz Metoda minimalnej dawki rumienia. 

Metoda basenu Morza Martwego: 10-20 minut ekspozycji dwa razy dziennie, z codziennymi przyrostami co 10 minut, aby osiągnąć maksymalnie 3-6 godzin dziennie (w zależności od położenia geograficznego i innych czynników). Zaleca się prowadzenie terapii łącznie przez 3-4 tygodnie.

Metoda minimalnej dawki rumienia polega na jej określeniu dla konkretnego pacjenta. Jest to dawka lub czas ekspozycji na słońce, który jest wymagany, aby skóra była wyraźnie różowa po 24 godzinach od ekspozycji. Późniejszy wzrost dawki/czasu zależy od fototypu skóry pacjenta według Fitzpatricka. 

Choroby w helioterapii 

Helioterapia skierowana jest przede wszystkim do chorób skóry, jednak nie wszystkie będą pozytywnie reagowały na wpływ światła słonecznego. W takim razie jakie choroby dobrze zareagują na ten rodzaj terapii? Stany zapalne skóry leczone helioterapią są podobne do tych leczonych innymi formami fototerapii: 

• łuszczyca – stwierdzono, że helioterapia zmniejsza rozległość i nasilenie łuszczycy oraz poprawia jakość życia pacjentów. Rzadko całkowicie usuwa łuszczycę, a w 10% ekspozycja na słońce nasila łuszczycę.
• atopowe zapalenie skóry – po 2-4 tygodniach helioterapii może nastąpić złagodzenie atopowego zapalenia skóry lub egzemy bezpośrednio po zabiegu i kilka miesięcy później. Należy pamiętać, że światło słoneczne może również powodować egzemę nasiloną pod wpływem światła.
• inne choroby, np. bielactwo. 

Helioterapię można łączyć z miejscowym lub doustnym trisoralenem, który wzmacnia działanie samego światła słonecznego, ale także zwiększa ryzyko oparzeń słonecznych i może powodować skutki uboczne, takie jak pigmentacja.

Korzyści i wady z helioterapii 

Korzyści wynikające ze stosowania helioterapii obejmują: 

• ogólna dostępność – chociaż w dużym stopniu jest to uzależnione od pogody oraz panującego klimatu 
• niski koszt terapii – helioterapia jest niedroga, zwłaszcza w krajach w których medyczna fototerapia jest niedostępna 

Z drugiej strony pojawiają się następujące wady: 

• efekty uboczne: oparzenia słoneczne, ryzyko reakcji nadwrażliwości na światło, długotrwałe starzenie się skóry i rak skóry
• brak wpływu na dawkę – ilość promieniowania UV w świetle słonecznym zależy od szerokości geograficznej, ilości ozonu, zmian sezonowych, pory dnia, zachmurzenia, deszczu i zawartości aerozoli w powietrzu
• różny czas ekspozycji dla różnych osób – zależy to od fototypu skóry, wcześniejszej ekspozycji na promieniowanie UV, obecności lub braku nadwrażliwości na światło oraz leczonego stanu