Emocje w ciele

Gdzie odczuwane są emocje w ciele? 

Czy kiedykolwiek powiedziałeś, że miałeś „zimne stopy”, „dziwne uczucie w brzuchu” lub „dreszcze wzdłuż kręgosłupa”? Prawdopodobnie wtedy nic o tym nie pomyślałeś, ale te frazesy zawierają w sobie więcej prawdy, niż mogłoby się wydawać. Mapowanie ciała emocjonalnego może pokazać, dlaczego.

W ten sam sposób, w jaki lęk i depresja mogą powodować objawy fizyczne, tak emocje mogą „czuć”, jakby gromadziły się w jednej lub kilku częściach ciała. Uczucia są naszym głównym sposobem interakcji ze światem, ale wielu z nas nie zatrzymuje się i nie odkrywa, jak one na nas wpływają.

Jeśli kiedykolwiek miałeś problem z nazwaniem emocji, zrozumieniem pojęcia fizycznych uczuć i tego, gdzie one żyją, może pomóc ci poczuć się bardziej zespolonym z ciałem.

Mapowanie ciała może nie być konkretnym rozwiązaniem dla wszystkich, ale jeśli kiedykolwiek potrzebowałeś pomocy w rozszyfrowaniu swoich uczuć, może to być dobry punkt wyjścia. Ponadto terapeuci somatyczni, pokazują jak uzyskać wskazówki i jak dostroić się, gdy jesteś na to gotowy, aby lepiej zjednoczyć się ze swoim ciałem.

Czy to faktycznie działa? 

Być może słyszałeś o kole emocji, które może pomóc w kategoryzowaniu emocji, aby lepiej zrozumieć, co czujesz. Mapowanie ciała emocjonalnego to kolejna opcja i, podobnie jak w przypadku koła, jego skuteczność zależy od osoby.

Jak dotąd badania nad mapowaniem ciała są ograniczone. Naukowcy zbierają więcej danych, ale eksperymenty wciąż trwają, więc jest zbyt wcześnie na wstępne wyniki. Pomyśl więc o mapie ciała jako narzędziu, które, podobnie jak leki, nie jest uniwersalne. To tylko jeden element większego zestawu do nauki komunikacji ze swoim ciałem. Zawsze warto wypróbować. 

Gdzie spoczywają emocje w naszych ciałach? 

Na podstawie badania przeprowadzonego w 2014 roku jest 13 emocji i odpowiadające im części ciała, które aktywują (lub nie aktywują). 

• Szczęście odczuwalne jest przez cały czas w całym ciele, głównie ta emocja aktywuje okolice klatki piersiowej i twarzy.
• Z kolei złość odczuwalna jest w górnej połowie ciała, głównie w ramionach, a także częściowo w nogach i stopach, jednak tam w niewielkim stopniu.
• Strach aktywuje, podobnie jak złość, górne części ciała, jednak z wykluczeniem ramion – najsilniej odczuwalne jest w okolicy serca i żołądka.
• Wstręt aktywuje się także w górnej połowie ciała, przede wszystkim w okolicach ust.
• Smutek zwiększa swoją aktywację w klatce piersiowej oraz w głowie, a także można zaobserwować zmniejszenie aktywności w rękach, nogach oraz w stopach.
• Co dziwne, podobne odczucia aktywuje zaskoczenie. Zwiększoną aktywację zauważamy w klatce piersiowej oraz w głowie, a silną niewielki spadek aktywacji można zaobserwować w nogach.
• Niepokój silnie odczuwamy w klatce piersiowej w pobliżu mostka, z kolei zmniejszony nacisk pojawia się w rękach, nogach oraz stopach. 
• Miłość, zupełnie jak szczęście, aktywuje całe ciało (poza nogami), jednak najmocniej odczuwamy ją w okolicach serca. 
• Depresja nie powoduje aktywowania żadnej części ciała, wręcz przeciwnie. To uczucie sprawia, że maksymalnie spada aktywacja w całej dolnej części ciała, a także w ramionach i rękach. 
• Pogarda silnie aktywuje się w okolicach twarzy, a mocno deaktywuje się w okolicach żołądka. 
• Duma, podobnie jak szczęście i miłość, silnie aktywuje górną część ciała, z mocnym naciskiem na tors, głowę oraz ramiona. 
• Wstyd delikatnie odczuwalny jest w okolicach serca i głowy, jednak silniejsza jest dezaktywacja w okolicach dłoni i nóg. 
• Podobnie zazdrość, jednak w mniejszym stopniu. Aktywacja następuje w okolicach głowy, a spadek aktywności w okolicach górnej części ud. 

 Jak emocje zostały umiejscowione w ciele? 

Aby stworzyć mapy emocji w ciele, naukowcy postawili hipotezę, że różne emocje odpowiadają różnym reakcjom fizycznym. Poprosili 701 osób, aby pokolorowały na sylwetce ciała obszary, w których odczuwali wzrost lub spadek aktywności, gdy reagowali na różne bodźce.

Bodźce, na które byli narażeni, były bardzo podobne do tego, co napotykamy w prawdziwym życiu: fragmenty filmów, rozmowy i zaskakująca mimika. Wyniki pokazały, że w puli uczestników różne emocje konsekwentnie oddziaływały na podobne obszary ciała.

Badanie przeprowadzone w 2018 roku przez tych samych badaczy wykazało, że intensywność emocji była bezpośrednio związana z intensywnością doznań psychicznych i fizycznych. Innymi słowy, im silniejsze jest uczucie w twoim ciele, tym silniejsze jest to uczucie w twoim umyśle. To doprowadziło ich do przekonania, że uczucia można podzielić na następujące kategorie:

• negatywne (nieprzyjemne), takie jak złość, strach, niepokój i wstyd
• pozytywne (przyjemne), takie jak szczęście, miłość i duma
• choroby
• homeostaza
• poznawanie

Bardzo niewiele emocji, takich jak zaskoczenie, jest po prostu neutralnych.

Uczestnicy zauważyli również, że przyjemne i dające się kontrolować stany były częstsze niż nieprzyjemne i niekontrolowane stany. Jeśli kiedykolwiek poczułeś, że lęk lub depresja pokonuje cię, możesz zrozumieć uczucie braku kontroli.