Efekt Pigmaliona

Efekt Pigmaliona

Pigmalion był popularnym rzeźbiarzem w historiach opowiadanych przez mitologię grecką. W jednej z rzeźb zakochał się tak mocno, że bogowie greccy postanowili zmienić ją w prawdziwą osobę. To od tej opowieści wywodzi się znany efekt Pigmaliona. 

Efekt Pigmaliona określa posiadanie wysokich oczekiwań wobec kogoś innego. Ten obszar został dobrze zbadany w edukacji oraz nieustannie pojawiają się nowe badania na ten temat. Obecnie wiadomo o wiele więcej niż kiedykolwiek o sile Efektu Pigmaliona. 

Istota wysokich oczekiwań 

W jednym z najsłynniejszych eksperymentów psychologicznych lat 70. XX wieku, naukowcy wykazali siłę wysokich oczekiwań. W tym badaniu nauczycielom powiedziano fałszywie na początku roku, że losowo wybrani uczniowie to osoby niezwykle uzdolnione wykazujące ogromny potencjał rozwoju intelektualnego. Kiedy naukowcy wrócili pod koniec roku, odkryli, że oni rzeczywiście poczynili większe postępy niż pozostali. Przypisywano to wysokim oczekiwaniom, jakie mieli wobec nich nauczyciele, co powodowało, że zadawano im bardziej wymagające pytania i otrzymywali odpowiednie wsparcie.

Powyższe badanie zdecydowanie obrazuje, że oczekiwania nauczycieli wobec uczniów mają wpływ na ich przyszłe wyniki w nauce. Ogólny wniosek jaki został wyciągnięty to fakt, że ludzie radzą sobie zdecydowanie lepiej, gdy oczekuje się od nich więcej. 

Efekt Pigmaliona a przywództwo  

Przywództwo pośrеdniczy w efekcie Pigmaliona. Podnoszеnie oczekiwań menedżerów poprawia przywództwo, co z kolei promuje wydajność podwładnych. Menedżerowie przydzielają podwładnym zasoby przywódcze proporcjonalnie do ich oczekiwań, a wyniki pierwszego efektu są takie, że ustalanie oczekiwań na wysokim poziomie poprawia nasze zdolności przywódcze i wyniki pracowników. 

Konsekwencje drugiego efektu zostały przedstawione jako fakt, że wysokie oczekiwania wydobywają z menedżera najlepsze przywództwo. Sugeruje to hipotezę, że gdyby menedżerowie traktowali wszystkich swoich podwładnych tak samo wysokiej jakości przywództwem, jakim obdarzają tych, od których najwięcej oczekują, wszyscy działaliby lepiej.

Indywidualne efekty 

Chociaż efekt Pigmaliona występuje w większości podświadomie, pokazuje, że oczekiwania innych mogą mieć duży wpływ na naszą wydajność. Kiedy ktoś myśli o nas bardzo dobrze, ciężko pracujemy, aby spełnić te oczekiwania.

Jeśli ktoś, kogo szanujemy lub chcemy zaimponować, np. nauczyciel lub pracodawca, wierzy, że odniesiemy sukces, może wpłynąć na nasze własne wrażenie. Pozytywne oczekiwania pozwalają nam podjąć niezbędne kroki, aby sprostać tym wysokim oczekiwaniom. Prawdopodobnie będziemy naciskać na siebie mocniej, ponieważ wierzymy, że możemy osiągnąć sukces.

Efekt Pigmaliona działa jak przepowiednia, ponieważ wcześniej istniejące przekonania prowadzą do większego wysiłku wkładanego zarówno przez osobę z oczekiwaniami, jak i osobę, od której się oczekuje, zwiększając prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu.

Chociaż efekt Pigmaliona ma pozytywny wpływ na wydajność, jest uzależniony od pozytywnych oczekiwań. Oznacza to, że w rezultacie mogą ucierpieć osoby, które nie wierzą, że inni mają wobec siebie wysokie oczekiwania. Pokazuje on, że stereotypy mogą być bardziej szkodliwe, niż się wydaje.

Czyjeś wysokie oczekiwania dotyczące naszych wyników wpływają nie tylko na to, jak działamy, ale także na to, jak te osoby działają. Przykładowo, jeśli nauczyciel wierzy, że jeden z jego uczniów jest naprawdę inteligentny i odniesie sukces, może poświęcić mu więcej uwagi, dać mu bardziej szczegółową informację zwrotną i dalej stawiać mu wyzwania. Przez to może nie traktować innych uczniów tak samo, a nierówne traktowanie powoduje, że niektórzy uczniowie pozostają w tyle, podczas gdy inni dobrze się rozwijają.

Ponieważ nasze oczekiwania wpływają na to, jak traktujemy innych, efekt Pigmaliona wpływa pozytywnie tylko na tych, od których już i tak wiele oczekujemy. Może to być szczególnie szkodliwe dla małych dzieci, które są podatne na zmiany i wciąż budują swoją samoocenę w oparciu o opinie innych ludzi. Osoby na stanowiskach wpływowych muszą zatem uważać na zarządzanie swoimi oczekiwaniami i mediowanie ich.