Narcyzm

Jak sobie radzić z narcyzmem ?

Pojęcie narcyzmu wywodzi się z greckiego mitu. Narcyz był młodzieńcem o nieprzeciętnej urodzie i choć kochało go wiele dziewcząt, sam nie był zainteresowany żadnymi związkami miłosnymi. Czas spędzał przede wszystkim na polowaniach. Pewnego dnia ujrzała go nimfa Echo. Boginka zakochała się w nim, lecz została odtrącona i pogrążyła się w rozpaczy. Według jednej z wersji mitu, Echo została pomszczona przez Nemezis, która wymierzyła sprawiedliwość, sprawiając, że Narcyz zakochał się we własnym odbiciu.

Jak narcyz traktuje ludzi ?

Współcześnie pojęcie narcyzmu funkcjonuje w psychologii i określa zaburzenia osobowości, które charakteryzują się ukierunkowaniem wyłącznie na własne ego i poczuciem własnej wyższości. Osoba narcystyczna koncentruje się przede wszystkim na własnych potrzebach i nie jest zdolna do dostrzegania potrzeb innych ludzi. Jest niezwykle skupiona na własnym wizerunku, potrafi przesadnie dbać o siebie i ma poczucie wyższości wobec innych. Osoba narcystyczna uważa, że uwaga wszystkich powinna skupiać się wyłącznie na niej i nic poza nią nie może być ważniejsze. Ma tendencję do przeceniania swoich możliwości, umiejętności i zalet. Odczuwa potrzebę zdobywania i przewodzenia innym. Lubi otaczać się ludźmi, którzy ją podziwiają i nad którymi ma poczucie władzy. Często swoim zachowaniem poniża i rani innych. Nie dostrzega krzywd, jakie może wyrządzać swoim zachowaniem i nie potrafi odczuwać wyrzutów sumienia, przez co może mieć problemy z odróżnianiem dobra i zła. Nie potrafi zdobyć się na to, by kogokolwiek przeprosić. Najczęściej innych traktuje przedmiotowo, widząc w nich jedynie możliwość realizacji swoich celów, a kiedy stają się jej zbyteczni, bez skrupułów odcina się od nich. Nie potrafi być bezinteresowna i wykorzystuje słabości innych ludzi. Uważa, że wszystko jej się należy, ponieważ jest osobą wyjątkową i chętnie chwali się swoimi sukcesami. W obliczu krytyki może tracić kontrolę nad sobą. Często osoba narcystyczna wykazuje tendencję do przechwalania się, kłamania, naginania rzeczywistości tak, by pokazać się w jak najlepszym świetle i by odpowiednio kreować swój wizerunek. Ma również tendencję do przypisywania sobie zasług innych, oszukiwania ich. Stara się zwracać uwagę swoim wyglądem i zachowaniem. Uważa, że nie obowiązują jej żadne zasady i obyczaje. Nie potrafi liczyć się z uczuciami innych i nie potrafi wykazywać się empatią. Z łatwością zdobywa sympatię innych ludzi, ale zawsze widzi w tym jakiś własny cel. Nigdy nie przyznaje się do własnych błędów, doszukując się w nich winy innych. Od ludzi oczekuje lojalności, lecz sama potrafi bez wyrzutów sumienia wykorzystywać każdą informację, by okazywać im swoją wyższość. Nieustannie mówi o sobie i potrafi doskonale manipulować ludźmi.

Jak rozpoznać narcyzm ?

Oczywiście jest to dość schematyczne ujęcie zaburzeń osobowości, które charakteryzują narcyzm. Narcyzm może przejawiać się również innymi zachowaniami, lecz jeśli zauważymy, że osoba, jest skupiona wyłącznie na sobie, możemy podejrzewać, że mamy do czynienia z narcyzem. Należy mieć świadomość, że osobowość narcystyczna może działać destrukcyjnie na ludzi ze swojego otoczenia i zawsze istnieje ryzyko, że prędzej czy później zostaniemy wykorzystani przez nią do realizacji jej indywidualnych, często egoistycznych celów.

Czy narcyzm jest uleczalny ?

Pozostaje pytanie czy narcyzm jest uleczalny. Potencjalnie tak i jedną z metod leczenia narcyzmu jest psychoterapia psychodynamiczna, która ma na celu odbudowanie poczucia tożsamości prawdziwego Ja osoby z zaburzeniami osobowości i złagodzenia przejawów narcyzmu w jej zachowaniu. Problemem może być jednak przekonanie takiej osoby do podjęcia terapii. To ona musi bowiem otwarcie przyznać, że ma problem i odnaleźć w sobie dość siły, by podjąć walkę ze swoimi słabościami i poczuciem własnej wyjątkowości, która w jej przekonaniu odróżnia ją od innych ludzi.