Właściwości czartawy

Czartawa

Czartawa jest rodzajem roślin zielnych. Należy do rodziny wiesiołkowatych. W zależności od ujęcia systematycznego do tego rodzaju roślin zalicza się siedem lub osiem gatunków. Popularne są również mieszańce międzygatunkowe. Obszary występowania czartawy rozciągają się na półkuli północnej. W Polsce spotkać można trzy gatunki, spośród których najpospolitsza jest czartawa pospolita. Oprócz niej występuje w naszym kraju czartawa drobna i czartawa pośrednia, będąca mieszańcem. Czartawa rośnie w cienistych, wilgotnych lasach liściastych.

Liście czartawy są ogonkowe, naprzeciwległe u dołu i skrętoległe w górze. Jej kwiaty skupiają się w grona na szczytach pędu oraz odgałęzień. Są dwukrotne, zaś działki kielicha i płatki korony są naprzemianległe. Płatki przybierają kolor różowy lub biały. Owoce przyjmują formę torebek pokrytych haczykowatymi włoskami. Czartawa wyrasta na wysokość od dwudziestu pięciu do sześćdziesięciu centymetrów.

Właściwości lecznicze czartawy

Czartawa jest rośliną o różnorodnych właściwościach zdrowotnych. Jej ziele zawiera między innymi leukoantocyjany i flawonoidy, jak: witeksyna, wicenina, izowiteksyna, czy orientyna w formie glikozydowej. Zawiera również liczne kwasy: synapinowy, galusowy, cynamonowy, kawowy i ferulowy. Właściwości odtruwające naparu z czartawy drobnej wpływają pozytywnie na wątrobę. Działa również moczopędnie. Odnotowano również pewien wpływ czartawy na poprawne funkcjonowanie układu krążenia. W większych dawkach ma rozkurczowy wpływ na drogi żółciowe. Działa żółciopędnie. Czartawa może poprawiać również krążenie oczne. Stabilizuje struktury ścian naczyń krwionośnych. Napar z czartawy może być spożywany codziennie zamiast herbaty. Zawiera antyoksydanty, hamuje stany zapalne i działa rozkurczowo na mięśnie gładkie.

Symbolika czartawy

Czartawa w kulturze może budzić kontrowersyjne skojarzenia. Zgodnie z legendą związaną z Odyseją to ziele Circaea Lutetiana L., czyli czartawa, pochodząca od imienia czarodziejki Kirke, zostało wykorzystane do zaczarowania towarzyszy Odyseusza w wieprze.