Zaburzenia typu borderline

Jak postępować z osobą borderline ?

Termin „borderline” w dosłownym tłumaczeniu z języka angielskiego oznacza „osobowość z pogranicza”. Termin ten został wprowadzony do słownika w połowie XX wieku i określał osoby, u których zaburzenia psychiczne oscylowały między zaburzeniami o podłoży schizofrenicznym a zaburzeniami o podłożu nerwicowym. Stan tych osób jest jednak na tyle stabilny, że nie da się u nich jednoznacznie zdiagnozować schizofrenii i na tyle niestabilny emocjonalnie, że ulegają nieustannie zmiennym nastrojom, które wyraźnie wskazują na zaburzenia osobowości.

Osoby z zaburzeniami osobowości, a więc również te, u których zdiagnozowano borderline, z trudem znoszą zmiany w swoim życiu i nie potrafią do nich prawidłowo przystosować się. Mają problem z właściwym funkcjonowaniem w społeczeństwie i w środowisku zawodowym. Zaburzenia te przejawiają się problemami z utrzymaniem pracy, z trudnością w nawiązywaniu kontaktów z innymi ludźmi, niską odpornością na stres, wpadaniem w skrajne stany emocjonalne, przez co mają również wpływ na osoby ze swojego otoczenia.

Warto jednak podkreślić, że borderline nie jest typową chorobą psychiczną. Nie determinuje ona kondycji psychicznej człowieka, lecz wskazuje na jego psychologiczne możliwości przystosowania się do okoliczności życiowych. Problemy z przystosowaniem mogą nasilać się w zależności od natężenia czynników stresowych i nie muszą dotyczyć całości osobowości człowieka, a tylko jej określonych aspektów. Proces leczenia borderline opiera się na uwzględnianiu zdrowych aspektów ich osobowości, dzięki czemu następuje złagodzenie przejawów zaburzeń osobowości.

Objawy borderline

Objawów zaburzeń typu borderline jest kilka. Najczęściej przejawia się ona poprzez pragnienie bliskiej relacji z drugą osobą na zasadzie wyłączności przy jednoczesnym lęku przed porzuceniem przez nią lub całkowitym wchłonięciem przez drugą osobę. W takim układzie osoba borderline żyje w nieustannym napięciu emocjonalnym, które w ostateczności może prowadzić do urojeń, manii prześladowczej, okaleczania się, a nawet do prób samobójczych.

Osoba borderline może zmagać się z różnymi stanami lękowymi, natręctwami i zaburzeniami nastroju. Zdarza się również, że zaburzenia emocjonalne zaczynają przejawiać się pod postacią różnych chorób somatycznych lub neurologicznych. Może również nadużywać substancji psychoaktywnych, zmagać się z zaburzeniami odżywiania lub wykazywać skłonność do perwersji seksualnych.

Cechą wspólną zaburzeń osobowości typu borderline i jednocześnie odróżniającą ją od innych zaburzeń osobowości, jest nieumiejętność jednoczesnego odbierania dobrych i złych aspektów innych osób. Borderline sprawia, że wszelkie zachowania innych osób odbierane są w sposób skrajny i ulegają częstym zmianom. Osoba taka może wpadać w przeciągu krótkiego czasu z jednej skrajności w drugą, od uwielbienia do nienawiści, przez co nie potrafi odnaleźć poczucia równowagi w relacjach z innymi, a to z kolei ma również znaczący wpływ na ich życie. Osoby z zaburzeniami borderline są rozchwiane emocjonalnie, impulsywne, konfliktowe, kapryśne, mają skłonność do gniewu, a nawet przemocy. Mogą mieć problem z odbiorem siebie, z określeniem swoich celów i zaangażowaniem się z stabilny związek, przez co mają poczucie wewnętrznej pustki. W skrajnych przypadkach mogą stanowić zagrożenie nie tylko dla innych, ale również dla samych siebie.

Zaburzenia osobowości typu borderline można jak najbardziej leczyć, lecz nie da się jej całkowicie wyleczyć. Doraźnie stosuje się leczenie farmakologiczne, dzięki któremu następuje załagodzenie niektórych objawów, takich, jak: depresja czy zmiany nastroju. Bardziej efektywne, choć długotrwałe, jest leczenie metodami psychoterapeutycznymi.

Pozostaje pytanie, co sprawia, że u danej osoby zaczynają występować zaburzenia typu borderline. Badania wykazują, że w dużej mierze przyczyną jest zaniedbanie ze strony opiekunów, problemy w relacjach z rodzicami, rozłąka z bliską osobą lub jej utrata, przemoc fizyczna i molestowanie seksualne w dzieciństwie. Takie przeżycia prowadzą do upośledzenia zdolności refleksji, rozumienia psychiki innych ludzi i upośledzenia umiejętności radzenia sobie z trudnymi doświadczeniami, sytuacjami życiowymi.